Villa Rosa ve çinili cephesi

1911'de açıldı

Tablao'nun tarihçe sayfasına göre köşedeki mekân 1911'de, boğa güreşi dünyasından üç adamın —picador'lar Farfán ve Céntimo ile banderillero Alvaradito— işlettiği Endülüs usulü bir kızarmış yemek ve tapas barı olan Gran Colmado olarak açılmıştır. İspanyolca Wikipedia da aynı üç ismi verir ve mekânı eski bir çikolata değirmeninin yerindeki bir kızarmış yemek dükkânı ve tasca olarak tanımlar. Adres, Núñez de Arce ile Álvarez Gato sokaklarının köşesinde, yerlilerin Callejón del Gato dediği Plaza de Santa Ana 15'tir. Sonrasında gelen her şey o köşe dükkânından doğmuştur. İspanyolca Wikipedia adresi Callejón de Álvarez Gato köşesindeki Núñez de Arce 17 olarak verirken, tablao ve turizm kurulu bugün ziyaretçilerin kullandığı adres olan Plaza de Santa Ana 15'i kullanır.

Mekânın döşendiği hali

Mekânın kendi tarihçesine göre 1918'de burası bir restorana (casa de comidas) dönüşmüştür. İspanyolca Wikipedia bir yenilemeyi 1919'a tarihler; dolayısıyla iç düzenleme 1910'ların sonlarına aittir. İç çiniler flamenko ve boğa güreşi sahnelerini gösterir ve Ruiz de Luna atölyesinin Madridli seramikçileri ile Julián Santacruz'a atfedilir. Madrid'in turizm kurulu panoların yapıldıkları günden bu yana bozulmadan kaldığını söyler. İspanyolca Wikipedia stili Arap-Endülüs olarak tanımlar ve ahşap tezgâh ile kasetli tavanı bu yenilemeye bağlar; iç mekâna bugünkü görünümünü kazandıran da budur.

Cephe

Dış cephe, turizm kurulunun Las Ventas boğa güreşi arenasındaki çini işlerinin yapımcısı olarak da adlandırdığı Sevillalı sanatçı Alfonso Romero Mesa'ya atfedilen boyalı seramik panolar ve kabartmalarla kaplıdır. Tarihler kaynağa göre değişir: tablao'nun kendi sitesi cephenin 1917'de tamamlandığını söyler. Madrid'in turizm kurulu ve İspanyolca Wikipedia 1927 verir. Bir flamenko rehberi çinilerin 1915 ile 1920 arasında yapıldığını belirtir. Bunu 1910'ların ya da 1920'lerin bir cephesi olarak kabul edin ve tek bir yıl önemliyse mekâna sorun. Kaynaklar sanatçı ve konu konusunda hemfikirdir. İspanyolca Wikipedia ayrıca dış panoların Juan Ruiz de Luna'nın eskizlerinden yapıldığını ekler ve ön yüzü kaplayan sekiz manzara panosundan söz eder.

Panoların gösterdikleri

Mekâna göre dış duvar resimleri Madrid'deki Plaza de Colón'u, Sevilla'daki Plaza de España'yı, Alhambra'yı, Córdoba'yı, Cibeles'i, Retiro parkındaki Palacio de Cristal'i, Murillo Bahçeleri'ni ve Monte de Sancha'dan görünen Málaga'yı gösterir. İçeride turizm kurulu, Madrid'de günlük yaşam, boğa güreşi ve flamenko sahnelerinin yer aldığı panoları anlatır. Gündüz vakti önünden geçin; seramik işi, koyu ahşap çerçeveli ve süslü şeritlerle çevrili, kartpostallardaki İspanya'yı resmeden boyalı bir duvar gibi görünür. Tablao'nun sitesi cephenin Madrid'in kültürel mirası olarak korunduğunu söyler ve bir flamenko rehberi de aynı iddiayı dile getirir. İspanyolca Wikipedia dış cepheyi büyük İspanyol şehirlerinin kartpostal tarzı görünümleri olarak tanımlar; bu, kaldırımdan gördüklerinizin yerinde bir özetidir.

Chacón ve flamenkonun katedrali

Mekânın tarihine göre, 1921'de sahibi salonu Jerezli şarkıcı Antonio Chacón'a teklif etmiş ve onu buraya bağlayan bir sözleşme imzalamış; Madridli gitarist Ramón Montoya da ona eşlik etmiştir. İspanyolca Wikipedia, sahibinin Chacón'u Madrid'in daha eski bir flamenko salonu olan Los Gabrieles'ten ayrılmaya ikna ettiğini yazıyor. Mekân, sanatçının 1929'daki ölümüne kadar burada söylediğini belirtiyor. İşte bu dönem, hem mekânın hem de turizm kurulunun kullandığı Flamenko Katedrali lakabının arkasında yatıyor. Chacón rehberi ise hikâyesini tüm ayrıntılarıyla anlatıyor. Madrid turizm kurulu, salonun yüz yılı aşkın tarihi boyunca flamenkonun en büyük sanatçılarının çoğunu ağırladığını söylüyor; tablaonun kendi sayfaları ise uzun bir isim listesi sunuyor.

Sonraki: Antonio Chacón ve Villa Rosa

Konuklar, kapanışlar ve yeniden açılış

Madrid turizm kurulu, yazarların, aktörlerin ve kraliyet ailesinin salona geldiğini belirterek Ernest Hemingway, Ava Gardner, boğa güreşçisi Luis Miguel Dominguín ve Kral XIII. Alfonso'yu sayıyor. İspanyolca Wikipedia ilk üçünü kesin kabul ederken kralın ziyaretini muhtemelen efsane olarak değerlendiriyor. Tablaonun kendi tarihi, salonun 1963'te kapandığını ve bir yıl sonra yeniden açıldığını yazıyor. Sayfalarında sahnede çalan sanatçılar arasında Lola Flores, Antonio Mairena, Paco de Lucía ve Carmen Amaya'nın adları geçiyor. Tablaonun sırlarına dair sayfası, flamenko ve boğa güreşine çekilen Hollywood aktrisleri arasına Audrey Hepburn'ü de ekliyor ve Ava Gardner'ın Madrid'deki gece çıkışlarına bu salonu dâhil ettiğini belirtiyor.

Gece kulübü yılları ve beyaz perde

Hem mekân hem de İspanyolca Wikipedia, salonun 1980'lerde bir gece kulübüne ve parti salonuna dönüştüğünü söylüyor. Mekânın o parti salonu yıllarına dair anlatımı, Pedro Almodóvar'ın İspanya'da 1991'de gösterime giren Yüksek Topuklar filmini kapsıyor ve yönetmenin salonda, şarkıcı Miguel Bosé'nin Victoria Abril ile Marisa Paredes'in bakışları altında eldivenini çıkardığı bir sahneyi çektiğini belirtiyor. Turizm kurulu ayrıca mimarisinin tablaoyu gözde bir çekim mekânı hâline getirdiğini ekliyor. Mekân, salon hâlâ bir parti salonuyken 2002'den 2009'a kadar haftada üç gün flamenkonun geri döndüğünü söylüyor. Mekân, aralarında La Lola se va a los puertos'un 1993 yapımı yeniden çevrimi ve 2015'te Ocho apellidos catalanes'in de bulunduğu, salonda çekilen diğer filmleri listeliyor.

Flamenkoya dönüş ve yeni bir isim

Mekâna göre salon, yaklaşık bir yüzyıllık tarihin ardından 2011'de yeniden yalnızca bir flamenko tablaosu hâline geldi ve günlük gösterilerin yanı sıra şarap ile İspanyol yemekleri sunmaya başladı. 2022'de, pandemi kapanışlarından iki yıl sonra, dansçı Antonio Canales'in sponsorluğunda Tablao Flamenco 1911 adıyla yeniden açıldı. Madrid turizm kurulu hâlâ eski ad olarak Villa Rosa'yı listeliyor; bu yüzden makalelerde ve eski fotoğraflarda her iki isme de rastlayacaksınız. Kapının üzerindeki tabelada ise tek kelime olarak Villarosa yazıyor; bu da dikkat etmeniz gereken üçüncü bir biçim ekliyor. Seans saatleri için tek güvenilir program rezervasyon takvimidir. Mekânın sitesi artık her hafta kendini yenileyen, özel programlarda konuk sanatçıları ağırlayan bir flamenko topluluğunu tanımlıyor.

Dünyanın en eski tablaosu mu?

Mekân kendini dünyanın en eski tablaosu olarak adlandırıyor; rezervasyon sayfası da öyle. Bu, mekânın salonun açıldığı yıl olarak 1911'i temel alan kendi tanımıdır. Wikipedia, tablao mekânlarının 1960'larda gelişerek daha eski cafés cantantes'lerin yerini aldığını söylüyor; mekânın kendi tarihi ise flamenko hikâyesine 1921'de Chacón ile başlıyor. Bu gerçeklerin hepsi aynı anda doğru olabilir, çünkü bir salon hem eski olabilir hem de ne olduğunu değiştirmiş olabilir. Bu iddiayı, mekânın kendi tarihine dair anlatımı olarak okuyun. Bu sitedeki ayrı bir rehber, tablao kelimesinin ne anlama geldiğini ele alıyor.

Sonraki: Dünyanın en eski tablaosu mu?

Cepheyi bizzat görmek

Seramik panolar köşeyi sarar, bu yüzden en iyi manzara meydan tarafından biraz geri çekilip bakmak, ardından duvarı yan sokak boyunca takip etmekle elde edilir. Gün ışığı sırın renklerini ve her panoın etrafındaki oyma ahşap çerçeveleri ortaya çıkarır. Dışarıya bakmak için bilete gerek yok. Bilet, içerideki bir saatlik flamenko gösterisini ve içeceği satın alır; mekânın iç kemerleri, tavanı ve çinili duvarları da bu deneyimin bir parçasıdır. Turizm kurulu, içerideki panoları Madrid'de günlük yaşam, boğa güçleri ve flamenko sahneleri olarak tanımlıyor ve bu panolar yapıldıkları günden bu yana bozulmadan kalmış.

Kimler için uygun değil

Burada üzerinde uzlaşılmış tek bir anlatı yok, çünkü kaynaklar cephenin tarihi ve mekânın 1964'ten sonraki kaderi konusunda farklı bilgiler veriyor. Burası, mekânın kendi hikâyesini kendi sözleriyle anlatan ve aktarmayı planladığınız herhangi bir tarihi doğrulamak için doğru yer olan kendi sayfalarının yerini de tutmaz. Yalnızca çinilerin hızlı bir fotoğrafını çekmek isteyenler bunu meydandan yapabilir, flamenko dinlemek isteyenlerse bilet almalıdır. Mekânın bugün nasıl tınladığını merak ediyorsanız, bu sitedeki altı flamenko formu rehberi iyi bir başlangıç noktasıdır. Ziyaretini yalnızca tarih için planlayan herkes önce bilet rehberini de okumalıdır.